ul logo out
usos out
 
 

12 filmów na 120-lecie kina. Wyniki ankiety

28 grudnia 2015

Na potrzeby naszego projektu prosiliśmy o wskazanie 12 tytułów „Najlepszych filmów” oraz 12 tytułów „Najlepszych filmów polskich”. Gusta nie poddają się matematycznym pomiarom – dlatego w zaproszeniu napisaliśmy: „dla celów naszego projektu za najistotniejszy przyjmujemy osobisty punkt widzenia; nie pytamy o najważniejsze filmy w historii kina, ale właśnie o filmy najlepsze Pana/Pani zdaniem. Idealnie byłoby, gdyby udało się »wymazać z pamięci« wszelkie powstałe już »rankingi arcydzieł« i akademickie podziały na mistrzów i outsiderów – jesteśmy ciekawi, na ile ustalone  kanony sprawdzają się współcześnie, na ile zaś podlegają modyfikacji”.

8.-Urodziny-Kinematografu-28.12.2014
 
 
Do uczestnictwa w przedsięwzięciu zaprosiliśmy osoby profesjonalnie związane z szeroko pojętą kulturą filmową – zarówno twórców (reżyserów, producentów, scenarzystów, autorów zdjęć i operatorów obrazu, scenografów i kostiumologów, montażystów, autorów muzyki filmowej i opracowań dźwięku), jak i jej popularyzatorów (krytyków, wykładowców akademickich, kierowników DKF-ów, edukatorów filmowych). Od początku naszym zamiarem było, by z udziału w projekcie nie wykluczać żadnej osoby (związanej z kulturą filmową), która wyrazi nim zainteresowanie – dlatego zaproszenia wysyłaliśmy najpierw poprzez listy mailingowe (Stowarzyszenia Filmowców Polskich, łódzkiej Szkoły Filmowej, Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami). Następnie – już w drodze indywidualnego kontaktu – o wypełnienie ankiety prosiliśmy konkretne osoby. Alfabetyczna lista uczestników projektu

Ostatecznie, otrzymaliśmy 279 ankiet – 132 twórców i 150 „popularyzatorów” (trzy osoby w obu grupach). Łącznie, we wszystkich ankietach wymieniono 903 tytuły filmów zagranicznych i 445 polskich; mniej więcej połowa filmów była wzmiankowana wyłącznie przez jedną osobę.

w tym:
Wśród twórców znalazło się 45 reżyserów filmowych. A ponadto - przedstawiciele innych profesji filmowych. Spośród aktorów udział wzięli m.in.: Jerzy Stuhr, Wiktor Zborowski, Małgorzata Zajączkowska i Antoni Królikowski. Z grona scenarzystów: Andrzej Bart, Józef Hen, Wojciech Tomczyk, Piotr Wojciechowski. Zaproszenie przyjęli również scenografowie: Ewa Braun, Allan Starski, a także autorzy zdjęć filmowych: Jolanta Dylewska, Ryszard Lenczewski, Paweł Śmietanka, Arkadiusz Tomiak, Łukasz Żal. Odnotowali się również kompozytorzy muzyki filmowej: Jan Kanty-Pawluśkiewicz, Antoni Komasa-Łazarkiewicz, Michał Urbaniak. A także producenci: Wojciech Danowski, Piotr Dzięcioł, Łukasz Dzięcioł, i Dorota Ostrowska-Orlińska.
 
w tym:
Z kolei w kategorii „popularyzatorzy” uwzględniono głosy 47 krytyków filmowych (zarówno starszego, jak i młodszego pokolenia) oraz 54 wykładowców historii bądź teorii filmu. Ponadto, ankiety przesłało kilku dystrybutorów, właścicieli lub kierowników kin studyjnych czy edukatorów związanych z Filmoteką Szkolną.
 
Każda lista składać mogła składać się co najwyżej z 12 tytułów. Spośród nich, prosiliśmy o wskazanie jednego filmu cenionego szczególnie wysoko; pozostałe tytuły mogły zostać wpisane w dowolnej sekwencji (np. alfabetycznie lub w zależności od roku premiery). W opracowywaniu list zbiorczych przejęliśmy następującą zasadę: film oznaczony numerem 1 otrzymał trzy umowne „punkty”, pozostałe tytuły – po jednym.
Przyjęliśmy szerokie rozumienie filmu. Na listach umieszczać można było filmy bez względu na wykorzystaną technikę (aktorskie/animowane), rodzaj (fabularny/dokumentalny), metraż (krótki/średni/pełny), nośnik (kopia filmowa, film telewizyjny), obieg (multipleksowy, festiwalowy, galeryjny), styl (kino głównego nurtu / kino artystyczne), czas powstania (filmy nieme i dźwiękowe, czarno-białe i barwne) czy docelową grupę odbiorczą (dla dzieci, dla dorosłych). Z pola zainteresowania wykluczyliśmy jedynie tzw. home-movies, notacje dokonywane dla celów prywatnych oraz fenomeny stricte telewizyjne (np. seriale) czy interaktywne (instalacje multimedialne, gry komputerowe).

Lista „Najlepsze filmy” mogła zawierać także realizacje polskie, zaś na liście „Najlepsze filmy polskie”dopuszczaliśmy uwzględnianie koprodukcji oraz zagranicznych filmów nakręconych przez polskich reżyserów (ale wówczas, gdy podejmowały tematykę związaną z Polską bądź były adaptacjami utworów polskich autorów). Jedyne ograniczenie dotyczyło twórców, których poprosiliśmy, by nie umieszczać na liście filmów, w których realizacji uczestniczyli (jeśli taki tytuł został zgłoszony, nie był uwzględniany przy konstruowaniu list zbiorczych).
 
Na stronach Muzeum Kinematografii udostępniono także indywidualne wskazania poszczególnych ankietowanych. Będą one zapewne okazją do interesujących porównań – a być może wskazówką dla tych, którzy chcieliby zapoznać się z filmowymi preferencjami cenionych przez siebie twórców, krytyków bądź wykładowców.

Zobacz szczegółowy raport autorstwa dr. Konrada Klejsy: