ul logo out
usos out
 
 

Cinergia: Out of the Box - Czeski chillout

28 września 2017

Cinergia: Out of the Box - Czeski chillout

Śpiewający kowboje, dziewczyny latające na miotle, superbohaterowie i superzłoczyńcy wyskakujący z kart komiksu wprost do mieszkań przeciętnych Prażan – to codzienność czechosłowackich komedii. „Szalone komedie” (czes. bláznivé komedie) swój triumf święciły w latach 70. i 80. – w tym czasie pokazywano je także w polskich kinach.
Dla czechosłowackiego społeczeństwa były one odtrutką na codzienność życia w socjalizmie: umożliwiały zapomnienie od trosk i przyziemnych problemów. W następnych dekadach gatunek „szalonych komedii” popadł w zapomnienie widzów i niełaskę krytyków: w Polsce ustąpił miejsca artystycznym filmom Jiříego Menzla, Petra Zelenki czy Jana H
řebejka.
22. Forum Kina Europejskiego „Cinergia” zdecydowało się przypomnieć o zapominanym, ale jakże interesującym nurcie „szalonych komedii”. Oglądane po latach filmy zaskakują pomysłowością scenariuszową, cieszą efektami specjalnymi z ducha kina „klasy B” i bawią znakomitym aktorstwem. Jednocześnie pod ich absurdalną powierzchnią udaje się dostrzec to, od czego miały stanowić ucieczkę – szaroburą rzeczywistość socjalistycznej Czechosłowacji, z problemami mieszkaniowymi, totalną inwigilacją i seksizmem. Filmy prezentowane w ramach czeskiego chilloutu to ucieczka w krainę nieskrępowanej fantazji: jakże jednak musiała nie podobać się Czechom ich rzeczywistość, skoro chcieli uciekać od niej tak daleko!

dr Ewa Ciszewska

 

Cinergia: Out of the Box - Czeski chillout


Komedie nieodłącznie kojarzą się z kinem czeskim. Cieszące się dużą popularnością wśród polskich widzów, z pozoru dobrze znane m.in. za sprawą słodko-gorzkich filmów Jiříego Menzla, czy Petra Zelenki, posiadają jednak jeszcze inne, bardziej zwariowane oblicze. Gatunek „szalonych komedii” (czes. bláznivé komedie) szczyt popularności osiągnął w latach 70. i 80., czasach tzw. czechosłowackiej „normalizacji”, czyli przywrócenia całkowitej kontroli komunistycznego reżimu nad społeczeństwem. Stłumienie reform Praskiej Wiosny w 1968 roku oznaczało koniec złotej ery kultury i kres czechosłowackiego filmowego cudu jak nazywana była twórczość autorów nowej fali. Kino popularne wciąż jednak rozwijało się prężnie, zaś szczególną rolę pełniła komedia filmowa zastępując inne, zakazane przez cenzurę gatunki. Dochodziło więc do swoistego paradoksu, w „znormalizowanej” kinematografii powstawały dzieła szalone, hybrydyczne, łączące komedię z innymi gatunkami i konwencjami filmowymi. Uwalniając wodze fantazji czescy twórcy szczególnie chętnie sięgali po motywy baśniowe czy rozwiązania rodem z kina science fiction. Za sprawą podróży w czasie i alternatywnych wizji historii bohaterowie ich filmów doświadczali tego,
o czym obywatel socjalistycznego państwa mógł tylko pomarzyć. Porównywane do amerykańskich crazy comedies, czeskie szalone komedie zachowały swój lokalny koloryt. Przygody superbohaterów, którzy ratują świat przy pomocy sprytnych Czechów, mieszają się w nich z bardziej przyziemnymi problemami filmowych postaci jak choćby nieodłącznym w latach komunizmu brakiem mieszkań. Uwielbiane przez publiczność kinową,
lecz z premedytacją ignorowane przez krytyków i pomijane przez historyków filmu dzieła takich mistrzów gatunku jak Oldřich Lipský czy Václav Vorlíček w latach „normalizacji” dostarczały wytchnienia od ponurej rzeczywistości. Dziś zaliczane do klasyki gatunku, oglądane przez kolejne pokolenia widzów, pełnią rolę swoistego guilty pleasure.
W programie 22. Forum Kina Europejskiego „Cinergia” zapewnią chwilę chilloutu pomiędzy bardziej wymagającymi seansami kina autorskiego. Z kolei poprzedzający festiwal cykl dziewięciu pokazów pozwoli w niezobowiązującej atmosferze prześledzić różne oblicza szalonych komedii i przekonać się o wyjątkowej wyobraźni i pomysłowości ich twórców. Nikt tak bowiem jak Czesi nie potrafi opowiadać o zwyczajnych szaleństwach.

mgr Mikołaj Góralik

 

Wydarzenie realizowane w ramach Cinergia: Out of the Box. Tegoroczna edycja Forum Kina Europejskiego „Cinergia” odbędzie się w dniach 23.11 - 02.12.

Kuratorzy cyklu: dr Ewa Ciszewska, mgr Mikołaj Góralik

 

Organizatorzy wydarzenia: Stowarzyszenie Łódź Filmowa, Czeskie Centrum Warszawa, KołoWrotki

Partner główny: Miasto Łódź

Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Partnerzy: Łódzkie Centrum Wydarzeń, Kino - Galeria Charlie, Piotrkowska 217

 #cinergia  #outofthebox  #czeskichillout  #widzimysiewkinie  #kochamlodz  #lodz

 


 

Cinergia: Out of the Box – Czeski Chillout

 

Harmonogram projekcji:

30.09 - Jutro wstanę rano i oparzę się herbatą

14.10 - Mareczku, podaj mi pióro!

28.10 - Pasujemy do siebie, kochanie

11.11 - Dyskotekowa opowieść

Pokazy odbywają się we wrotkarni KołoWrotki (ul. Piotrkowska 217) o godz. 21.30.

  

Jutro wstanę rano i oparzę się herbatą/ Zítra vstanu a opařím se čajem (1977) Jindřich Polák

Komedia science fiction, w której Czesi gotowi są zmienić bieg historii. Mieszcząca się w Pradze agencja turystyczna „Universum” zapewnia swoim klientom nietypową usługę – loty w przeszłość. Kłopoty zaczynają się w chwili, gdy rakietę kradną trzej zbrodniarze, chcący pomóc Hitlerowi w wygraniu II wojny światowej. Podróże w czasie nie należą jednak do najprostszych, co powoduje szereg nieporozumień i komicznych sytuacji. Na uwagę zasługuje wyobraźnia twórców, którzy nie mogąc sobie pozwolić na użycie efektów specjalnych, znaleźli kreatywne rozwiązania nawet dla najbardziej szalonych pomysłów ze scenariusza.

  

Mareczku, podaj mi pióro!/ Marečku, podejte mi pero! (1976) Oldřich Lipský 

Powrót do szkoły nigdy nie jest łatwy, szczególnie gdy trzeba rywalizować o lepsze stopnie z własnym potomstwem. W pomysłowy sposób nawiązując do tradycji rozgrywających się w szkolnym środowisku komedii Martina Friča z lat 30., autorzy uczynili bohaterem swojego filmu pracownika socjalistycznego zakładu pracy. W celu podwyższenia kwalifikacji zawodowych musi po latach dokończyć szkołę przemysłową, wieczorami zasiada więc w tej samej szkolnej ławce, którą w ciągu dnia zajmuje jego dorastający syn. Sprawdziany, wywiadówki i zadania domowe stają się odtąd bolączką całej rodziny. 

 

Pasujemy do siebie, kochanie?/ Hodíme se k sobě, miláčku...? (1974) Petr Schulhoff

Wariacja na temat komedii romantycznej, zgodnie z którą przeciwieństwa najbardziej się przyciągają. Po 10 latach małżeństwa zmęczeni rutyną Marta i Viktor postanawiają sprawdzić, czy nadal do siebie pasują. Udają się do cybernetycznego centrum, w którym niezawodny komputer dobiera im nowych, idealnych partnerów. Przypadkiem małżonkowie poznają niewłaściwych kandydatów, co powoduje całą serię pomyłek. W głównym rolach wystąpiła cała plejada gwiazd czeskiej komedii: Iva Janžurová, Vladimír Menšík, Jana Brejchová i Vlastimil Brodský.

 

Dyskotekowa opowieść/ Discopříběh (1987) Jaroslav Soukup

Piosenki Michala Davida, które tak samo jak szalone komedie nieodłącznie kojarzą się z czechosłowacką kulturą popularną lat 80., uczyniły z Dyskotekowej opowieści najpopularniejszy z całej serii filmów o młodzieży jakie można było oglądać wtedy w kinach. Pretekstowa fabuła muzycznej komedii opowiada historię Jitki, jego pierwszych miłości, skomplikowanych relacji z samotnie wychowującym go ojcem i wkraczania w dorosłość. Film zwraca uwagę jednak przede wszystkim znakomitym portretem generacji dorastającej w rytm barwnej dyskotekowej popkultury tamtej dekady.